Kolajen almaya karar verdiniz ve ilk aramanızı yaptınız. Karşınıza toz ürünler, kapsüller, tabletler, "tip 2" yazanlar, "hidrolize" yazanlar ve birbirine çok benzeyen kutular çıkıyor. Hangisinin size uygun olduğunu anlamanın en güvenilir yolu reklam cümlelerine değil, etiketin kendisine bakmaktır. Bu yazıda hap ile toz arasındaki farkı ve bir kolajen takviyesini seçerken etikette nelere bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Önce şunu bilin: kolajen için onaylı bir sağlık beyanı yok
Türkiye'de takviye edici gıdalarda kullanılabilecek sağlık beyanları, TİTCK'nın yayımladığı listede tek tek sayılır. Bu listede kolajenin kendisi için onaylanmış bir sağlık beyanı bulunmuyor. Kolajenle ilgili izin verilen beyanlar, C vitamininin normal kollajen oluşumuna katkısını anlatan cümlelerdir ve yalnızca yeterli miktarda C vitamini içeren ürünlerde kullanılabilir [1]. Bu yüzden bir kolajen ürününü seçerken "şunu yapar, şunu sağlar" diyen iddialardan çok, etikette yazan içerik ve miktarlara odaklanmak daha sağlıklı bir karşılaştırma sağlar.
Kolajen hap mı, toz mu?
Günlük dilde "hap" denen ürünler çoğunlukla kapsül ya da tablettir. Toz ürünler ise ölçekle bir içeceğe karıştırılır. İkisinin arasında "daha iyisi" diye genel bir seçim yoktur; hangi formun size uyduğu, neye dikkat ettiğinize bağlıdır.
| Kapsül / tablet | Toz | |
|---|---|---|
| Kullanım | Bir bardak su ile yutulur | Ölçekle bir içeceğe karıştırılır |
| Miktar birimi | Etikette çoğunlukla miligram (mg) | Etikette çoğunlukla gram (g) |
| İçerik | Birden fazla bileşeni aynı kapsülde bir araya getiren ürünler yaygındır | Tek başına kolajen ya da kolajene aroma ve tatlandırıcı eklenmiş ürünler yaygındır |
| Taşıma ve saklama | Kutu ya da blister ile kolayca taşınır | Kavanoz ya da poşet, ölçek gerekir |
| Tat | Tat yoktur | Aroma ve tatlandırıcı varsa içindekiler listesinde yazar |
Kapsülde birden fazla bileşen bir arada olduğu için miktarlar daha küçük birimlerle yazılır. Tozda ise çoğu zaman tek bir bileşenin daha büyük bir porsiyonu bulunur. İki ürünü karşılaştırırken birimi aynı tuttuğunuzdan emin olun.
Etikette bakmanız gereken 7 şey
1. "Takviye edici gıda" ibaresi ve onay numarası
Takviye edici gıdalar Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ürün bazında onaylanır; bir firmanın bir ürünü onaylıysa diğer ürünleri de onaylı sayılmaz. Bakanlık, onaylı ürünlerin güncel listesini Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi (GGBS) üzerinden paylaşır ve listede bulunmayan ürünlerin takviye edici gıda olarak onaylı olmadığı kabul edilir [2][3]. Örneğin Artromix Collagen'in onay numarası 013036-09.03.2022, Q Plus Collagen'in onay numarası 012052-02.12.2021'dir.
2. Kolajen tipi
Etiket, üründe hangi kolajen tipinin bulunduğunu söyler: tip 1, tip 2, tip 3 ya da birkaçı birlikte. Tipler arasındaki farkı kolajen tipleri ve tip 2 kolajen yazılarımızda anlattık.
3. Form: hidrolize mi, doğası değiştirilmemiş mi?
"Hidrolize kolajen" küçük peptitlere ayrılmış kolajendir. "Doğası değiştirilmemiş kolajen" ise bu parçalama işleminden geçmemiş formu anlatır. İki form etikette farklı miktarlarla yer alır. Ayrıntısı hidrolize kolajen nedir yazımızda.
4. Miktar ve günlük doz
İçerik tablosunun başlığına bakın: miktarlar bir kapsül için mi, yoksa günlük doz için mi verilmiş? Günde iki kapsül önerilen bir ürünle günde bir kapsül önerilen bir ürünü karşılaştırırken, tek kapsüldeki miktarları değil günlük toplamları kıyaslayın.
5. Diğer bileşenler ve %BRD sütunu
Kolajen ürünlerinde glukozamin, kondroitin, MSM, hyaluronik asit, Boswellia ya da vitamin ve mineraller de bulunabilir. Tablodaki %BRD sütunu, vitamin ve minerallerin günlük dozda beslenme referans değerinin yüzde kaçını karşıladığını gösterir. Bir vitamin ya da mineral için sağlık beyanı yazılabilmesi, günlük dozda bu değerin en az yüzde 15'ini karşılamasına bağlıdır [1]. Referans değeri olmayan bileşenlerin karşısında yıldız işareti görürsünüz.
6. Kaynak ve kapsül bileşeni
Kolajen sığır, domuz ya da balık gibi farklı kaynaklardan elde edilebilir [4]. Kapsülün kendisi de çoğu zaman jelatindir. Beslenme tercihiniz ya da alerjiniz varsa kaynak bilgisini içindekiler listesinde arayın. Yumurta kabuğu zarı gibi bileşenler yumurta kaynaklıdır.
7. Kullanım önerisi ve uyarılar
Takviye edici gıda etiketlerinde önerilen günlük porsiyon, bu porsiyonun aşılmaması gerektiği, ürünün normal beslenmenin yerine geçmediği ve çocukların ulaşamayacağı yerde saklanması gerektiği gibi uyarılar bulunur [5]. Bir ürünün kutusunda bu bilgileri bulamıyorsanız satın almadan önce satıcıya sorun.
Üç ürünü etiket üzerinden karşılaştırmak
Aşağıdaki tablo, en çok sorulan üç ürünümüzü yalnızca etiketlerinde yazan bilgilerle yan yana koyuyor.
| Ürün | Kutu ve tablo miktarı | Etiketteki içerik |
|---|---|---|
| Rejenem | 60 kapsül; tablo 2 kapsül için | 700 mg glukozamin sülfat, 500 mg kondroitin sülfat, 400 mg yumurta kabuğu zarı, 40 mg doğası değiştirilmemiş tip 2 kolajen |
| Q Plus Collagen | 30 kapsül; tablo 1 kapsül için | 300 mg glukozamin sülfat, 300 mg kondroitin sülfat, 150 mg MSM, 75 mg Boswellia serrata ekstresi, 60 mg hyaluronik asit, 40 mg doğası değiştirilmemiş tip 2 kolajen, magnezyum bisglisinat, D3 ve K vitamini |
| Artromix Collagen | 30 kapsül; tablo 1 kapsül için | 40 mg doğası değiştirilmemiş tip 2 ve 30 mg hidrolize tip 1 kolajen, 300 mg kondroitin sülfat, 120 mg MSM, 80 mg bromelain, 75 mg hyaluronik asit, 75 mg Boswellia serrata ekstresi, magnezyum bisglisinat, C, D3 ve K vitamini |
Artromix Collagen'deki C vitamini, kıkırdağın normal fonksiyonu için gerekli olan normal kollajen oluşumuna katkıda bulunur. Bir kapsül 60 mg C vitamini içerir; bu, beslenme referans değerinin yüzde 75'idir [1]. Çeşitli ve dengeli beslenme ile sağlıklı bir yaşam tarzı önemlidir.
Sık sorulan sorular
En iyi kolajen hangisi?
Takviyelerde herkes için geçerli bir "en iyi" yoktur. Hangi kolajen tipini, hangi formu ve yanında hangi bileşenleri aradığınızı belirleyip etiketleri bu gözle karşılaştırmak daha doğru bir seçim yapmanızı sağlar.
Kolajen kapsül mü daha iyi, toz mu?
İkisi farklı ihtiyaçlara cevap verir. Tadı ve ölçeği istemeyenler kapsülü, tek bileşenli ve daha büyük porsiyonlu ürün arayanlar tozu tercih edebilir. Karar verirken günlük dozdaki toplam miktarları karşılaştırın.
Kolajen takviyesi reçeteli mi?
Hayır. Takviye edici gıdalar ilaç değildir ve reçete ile satılmaz. Yine de hamilelik, emzirme, düzenli ilaç kullanımı ya da bir hastalık durumunda kullanmadan önce hekiminize danışın.
Eczanedeki kolajen ile internette satılan arasında fark var mı?
Satış kanalından bağımsız olarak takviye edici gıdalar aynı onay sistemine tabidir. Satın aldığınız ürünün onay numarasını Bakanlığın listesinden kontrol edebilir, ürünü markanın kendi satış sitesinden ya da güvendiğiniz bir satıcıdan alabilirsiniz [2].
Kolajen kapsül günde kaç tane içilir?
Bu, ürüne göre değişir ve etikette yazar. Örneğin Rejenem için öneri günde 2 kapsül, Artromix Collagen için günde 1 kapsüldür. Kullanım zamanıyla ilgili sorular için kolajen ne zaman içilir yazımıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- TİTCK, Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Kılavuzu ekleri (Ek-1 izin verilen sağlık beyanları, Ek-5 beslenme referans değerleri), 2023. titck.gov.tr (PDF)
- Tarım ve Orman Bakanlığı, Güvenilir Gıda: "Bir takviye edici gıdanın onaylı olup olmadığını nereden öğrenebiliriz?", 10.02.2026. guvenilirgida.tarimorman.gov.tr
- Tarım ve Orman Bakanlığı, Onaylı Takviye Edici Gıdalar Listesi. tarimorman.gov.tr
- León-López A. ve ark. Hydrolyzed Collagen: Sources and Applications. Molecules. 2019;24(22):4031. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği (2013/49, değişiklikleriyle). mevzuat.gov.tr
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Sağlık durumunuz, kullandığınız ilaçlar, gebelik veya emzirme dönemi için hekiminize ya da eczacınıza danışın. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz ve normal beslenmenin yerine geçmez.
Yazar hakkında: Bu yazı Yek Pharma tarafından hazırlanmıştır. Yazıda adı geçen Rejenem, Q Plus Collagen ve Artromix Collagen, Yek Pharma'nın ürünleridir. Yayın tarihi: 28 Eylül 2026.